Matteüs · 5

Videns autem Jesus turbas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus,

Toen Jezus de menigten zag, ging Hij de berg op, en nadat Hij was gaan zitten, kwamen zijn leerlingen naar Hem toe,

et aperiens os suum docebat eos dicens :

en Hij opende zijn mond en leerde hen, zeggende:

Beati pauperes spiritu : quoniam ipsorum est regnum cælorum.

Zalig de armen van geest, want van hen is het koninkrijk der hemelen.

Beati mites : quoniam ipsi possidebunt terram.

Zalig de zachtmoedigen, want zij zullen het land bezitten.

Beati qui lugent : quoniam ipsi consolabuntur.

Zalig die treuren, want zij zullen getroost worden.

Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam : quoniam ipsi saturabuntur.

Zalig die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden.

Beati misericordes : quoniam ipsi misericordiam consequentur.

Zalig de barmhartigen, want zij zullen barmhartigheid verkrijgen.

Beati mundo corde : quoniam ipsi Deum videbunt.

Zalig de reinen van hart, want zij zullen God zien.

Beati pacifici : quoniam filii Dei vocabuntur.

Zalig de vredestichters, want zij zullen kinderen van God genoemd worden.

Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam : quoniam ipsorum est regnum cælorum.

Zalig die vervolging lijden om de gerechtigheid, want van hen is het koninkrijk der hemelen.

Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adversum vos mentientes, propter me :

Zalig zijn jullie wanneer zij jullie uitschelden en vervolgen en, liegend, allerlei kwaad tegen jullie zeggen omwille van Mij:

gaudete, et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in cælis. Sic enim persecuti sunt prophetas, qui fuerunt ante vos.

verheug je en juich, want jullie loon is groot in de hemelen. Zo immers hebben zij de profeten vervolgd die vóór jullie waren.

Vos estis sal terræ. Quod si sal evanuerit, in quo salietur ? ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur ab hominibus.

Jullie zijn het zout van de aarde. Maar als het zout zijn kracht verliest, waarmee zal het gezouten worden? Het deugt nergens meer toe dan om buitengeworpen en door de mensen vertrapt te worden.

Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi supra montem posita,

Jullie zijn het licht van de wereld. Een stad kan niet verborgen blijven die boven op een berg ligt,

neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt.

en men steekt geen lamp aan en zet die onder een korenmaat, maar op een kandelaar, zodat zij licht geeft aan allen die in het huis zijn.

Sic luceat lux vestra coram hominibus : ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in cælis est.

Laat zo jullie licht schijnen voor de mensen, zodat zij jullie goede werken zien en jullie Vader verheerlijken, die in de hemelen is.

Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas : non veni solvere, sed adimplere.

Denk niet dat Ik gekomen ben om de wet of de profeten op te heffen: Ik ben niet gekomen om op te heffen, maar om te vervullen.

Amen quippe dico vobis, donec transeat cælum et terra, jota unum aut unus apex non præteribit a lege, donec omnia fiant.

Voorwaar, Ik zeg jullie: totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, zal er niet één jota of één tittel van de wet voorbijgaan, totdat alles gebeurt.

Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno cælorum : qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno cælorum.

Wie dus één van deze kleinste geboden opheft en de mensen zo leert, zal de kleinste genoemd worden in het koninkrijk der hemelen; maar wie ze doet en leert, die zal groot genoemd worden in het koninkrijk der hemelen.

Dico enim vobis, quia nisi abundaverit justitia vestra plus quam scribarum et pharisæorum, non intrabitis in regnum cælorum.

Want Ik zeg jullie: als jullie gerechtigheid niet overvloediger is dan die van de schriftgeleerden en farizeeën, zul je het koninkrijk der hemelen niet binnengaan.

Audistis quia dictum est antiquis : Non occides : qui autem occiderit, reus erit judicio.

Jullie hebben gehoord dat tegen de ouden gezegd is: U zult niet doden; wie echter doodt, zal schuldig zijn aan het oordeel.

Ego autem dico vobis : quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui autem dixerit fratri suo, raca : reus erit concilio. Qui autem dixerit, fatue : reus erit gehennæ ignis.

Maar Ik zeg jullie: ieder die kwaad is op zijn broeder, zal schuldig zijn aan het oordeel. Wie echter tegen zijn broeder zegt: raka, zal schuldig zijn aan de raad. Wie echter zegt: dwaas, zal schuldig zijn aan het hellevuur.

Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te :

Als je dus je gave naar het altaar brengt en je daar herinnert dat je broeder iets tegen jou heeft,

relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo : et tunc veniens offeres munus tuum.

laat daar je gave voor het altaar achter en ga eerst heen om je met je broeder te verzoenen, en kom dan en breng je gave.

Esto consentiens adversario tuo cito dum es in via cum eo : ne forte tradat te adversarius judici, et judex tradat te ministro : et in carcerem mittaris.

Wees het snel eens met je tegenpartij terwijl je met hem op weg bent, opdat de tegenpartij je niet aan de rechter overlevert, en de rechter je aan de dienaar overlevert, en je in de gevangenis geworpen wordt.

Amen dico tibi, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem.

Voorwaar, Ik zeg je: je zult daar niet uitgaan, totdat je de laatste penning betaald hebt.

Audistis quia dictum est antiquis : Non mœchaberis.

Jullie hebben gehoord dat tegen de ouden gezegd is: U zult niet echtbreken.

Ego autem dico vobis : quia omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam mœchatus est eam in corde suo.

Maar Ik zeg jullie: ieder die een vrouw aanziet om haar te begeren, heeft al echtbreuk met haar gepleegd in zijn hart.

Quod si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te : expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum mittatur in gehennam.

Maar als je rechteroog je tot zonde verleidt, ruk het uit en werp het van je weg; want het is beter voor je dat één van je ledematen verloren gaat, dan dat je hele lichaam in de Gehenna geworpen wordt.

Et si dextra manus tua scandalizat te, abscide eam, et projice abs te : expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennam.

En als je rechterhand je tot zonde verleidt, hak haar af en werp haar van je weg; want het is beter voor je dat één van je ledematen verloren gaat, dan dat je hele lichaam naar de Gehenna gaat.

Dictum est autem : Quicumque dimiserit uxorem suam, det ei libellum repudii.

Er is ook gezegd: Wie zijn vrouw wegzendt, moet haar een scheidingsbrief geven.

Ego autem dico vobis : quia omnis qui dimiserit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam mœchari : et qui dimissam duxerit, adulterat.

Maar Ik zeg jullie: ieder die zijn vrouw wegzendt, behalve om reden van ontucht, maakt dat zij echtbreekt; en wie een weggezondene trouwt, pleegt echtbreuk.

Iterum audistis quia dictum est antiquis : Non perjurabis : reddes autem Domino juramenta tua.

Opnieuw hebben jullie gehoord dat tegen de ouden gezegd is: U zult niet vals zweren, maar u zult de Heer uw eden houden.

Ego autem dico vobis, non jurare omnino, neque per cælum, quia thronus Dei est :

Maar Ik zeg jullie: helemaal niet te zweren, noch bij de hemel, want die is de troon van God;

neque per terram, quia scabellum est pedum ejus : neque per Jerosolymam, quia civitas est magni regis :

noch bij de aarde, want die is de voetbank van zijn voeten; noch bij Jeruzalem, want die is de stad van de grote Koning;

neque per caput tuum juraveris, quia non potes unum capillum album facere, aut nigrum.

noch zul je bij je hoofd zweren, want je kunt niet één haar wit of zwart maken.

Sit autem sermo vester, est, est : non, non : quod autem his abundantius est, a malo est.

Laat echter jullie woord zijn: ja, ja; nee, nee; wat daarbovenuit gaat, is uit het kwade.

Audistis quia dictum est : Oculum pro oculo, et dentem pro dente.

Jullie hebben gehoord dat gezegd is: Oog om oog en tand om tand.

Ego autem dico vobis, non resistere malo : sed si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, præbe illi et alteram :

Maar Ik zeg jullie: het kwade niet te weerstaan; maar als iemand je op je rechterwang slaat, bied hem ook de andere aan;

et ei, qui vult tecum judicio contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei et pallium :

en wie met jou voor het gerecht wil twisten en je onderkleed wil nemen, laat hem ook de mantel;

et quicumque te angariaverit mille passus, vade cum illo et alia duo.

en wie jou duizend passen dwingt, ga met hem ook twee andere.

Qui petit a te, da ei : et volenti mutuari a te, ne avertaris.

Wie van je vraagt, geef hem; en wie van je wil lenen, keer je niet af.

Audistis quia dictum est : Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum.

Jullie hebben gehoord dat gezegd is: U zult uw naaste liefhebben en uw vijand haten.

Ego autem dico vobis : diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos :

Maar Ik zeg jullie: heb je vijanden lief, doe goed aan wie jullie haten, en bid voor wie jullie vervolgen en belasteren;

ut sitis filii Patris vestri, qui in cælis est : qui solem suum oriri facit super bonos et malos : et pluit super justos et injustos.

opdat jullie kinderen zijn van jullie Vader, die in de hemelen is, die zijn zon laat opgaan over goede en kwade mensen en het laat regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen.

Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis ? nonne et publicani hoc faciunt ?

Want als jullie liefhebben die jullie liefhebben, welk loon zullen jullie hebben? Doen ook de tollenaars niet hetzelfde?

Et si salutaveritis fratres vestros tantum, quid amplius facitis ? nonne et ethnici hoc faciunt ?

En als jullie alleen jullie broeders groeten, wat doen jullie meer? Doen ook de heidenen niet hetzelfde?

Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester cælestis perfectus est.

Weest dan jullie volmaakt, zoals ook jullie hemelse Vader volmaakt is.