Lucas · 6
Verzen
⋯
Factum est autem in sabbato secundo, primo, cum transiret per sata, vellebant discipuli ejus spicas, et manducabant confricantes manibus.
En het gebeurde op een sabbat, de tweede eerste, dat Hij door de korenvelden ging, en zijn leerlingen plukten aren en aten ze, die in hun handen wrijvend.
Quidam autem pharisæorum, dicebant illis : Quid facitis quod non licet in sabbatis ?
Maar sommigen van de Farizeeën zeiden tot hen: Waarom doet u wat niet geoorloofd is op de sabbatten?
Et respondens Jesus ad eos, dixit : Nec hoc legistis quod fecit David, cum esurisset ipse, et qui cum illo erant ?
En Jezus antwoordde en zei tot hen: Hebt u ook dit niet gelezen, wat David deed, toen hij honger had, hij en die met hem waren?
quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis sumpsit, et manducavit, et dedit his qui cum ipso erant : quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus ?
hoe hij het huis van God binnenging en de toonbroden nam en at, en gaf aan hen die met hem waren, die niet geoorloofd waren te eten, behalve alleen de priesters?
Et dicebat illis : Quia dominus est Filius hominis etiam sabbati.
En Hij zei tot hen: De Mensenzoon is heer ook van de sabbat.
Factum est autem in alio sabbato, ut intraret in synagogam, et doceret. Et erat ibi homo, et manus ejus dextra erat arida.
En het gebeurde op een andere sabbat, dat Hij in de synagoge ging en onderwees. En daar was een mens, en zijn rechterhand was verdord.
Observabant autem scribæ et pharisæi si in sabbato curaret, ut invenirent unde accusarent eum.
En de schriftgeleerden en de Farizeeën letten erop of Hij op de sabbat zou genezen, om een aanklacht tegen Hem te vinden.
Ipse vero sciebat cogitationes eorum : et ait homini qui habebat manum aridam : Surge, et sta in medium. Et surgens stetit.
Maar Hij kende hun gedachten, en zei tot de man die de verdorde hand had: Sta op en ga in het midden staan. En hij stond op en ging staan.
Ait autem ad illos Jesus : Interrogo vos si licet sabbatis benefacere, an male : animam salvam facere, an perdere ?
Maar Jezus zei tot hen: Ik vraag u of het geoorloofd is op de sabbat goed te doen, of kwaad: een leven te redden, of te verliezen?
Et circumspectis omnibus dixit homini : Extende manum tuam. Et extendit : et restituta est manus ejus.
En Hij keek hen allen rond aan en zei tot de man: Strek uw hand uit. En hij deed het, en zijn hand werd hersteld.
Ipsi autem repleti sunt insipientia, et colloquebantur ad invicem, quidnam facerent Jesu.
Maar zij werden vervuld met dwaasheid, en spraken met elkaar over wat zij Jezus zouden doen.
Factum est autem in illis diebus, exiit in montem orare, et erat pernoctans in oratione Dei.
En het gebeurde in die dagen, dat Hij de berg opging om te bidden, en Hij bracht de nacht door in het gebed tot God.
Et cum dies factus esset, vocavit discipulos suos : et elegit duodecim ex ipsis (quos et apostolos nominavit) :
En toen het dag geworden was, riep Hij zijn leerlingen, en koos er twaalf uit hen, die Hij ook apostelen noemde:
Simonem, quem cognominavit Petrum, et Andream fratrem ejus, Jacobum, et Joannem, Philippum, et Bartholomæum,
Simon, die Hij ook Petrus noemde, en Andreas zijn broer, Jakobus en Johannes, Filippus en Bartholomeüs,
Matthæum, et Thomam, Jacobum Alphæi, et Simonem, qui vocatur Zelotes,
Mattheüs en Thomas, Jakobus van Alfeüs, en Simon, die de IJveraar genoemd wordt,
et Judam Jacobi, et Judam Iscariotem, qui fuit proditor.
en Judas van Jakobus, en Judas Iskariot, die de verrader werd.
Et descendens cum illis, stetit in loco campestri, et turba discipulorum ejus, et multitudo copiosa plebis ab omni Judæa, et Jerusalem, et maritima, et Tyri, et Sidonis,
En Hij daalde met hen af en bleef staan op een vlakke plaats, en een menigte van zijn leerlingen, en een grote massa volk uit heel Judea en Jeruzalem en het kustgebied van Tyrus en Sidon,
qui venerant ut audirent eum, et sanarentur a languoribus suis. Et qui vexabantur a spiritibus immundis, curabantur.
die gekomen waren om Hem te horen en genezen te worden van hun kwalen. En zij die door onreine geesten gekweld werden, werden genezen.
Et omnis turba quærebat eum tangere : quia virtus de illo exibat, et sanabat omnes.
En heel de menigte zocht Hem aan te raken, want er ging kracht van Hem uit en Hij genas allen.
Et ipse elevatis oculis in discipulis suis, dicebat : Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei.
En Hij sloeg zijn ogen op naar zijn leerlingen en zei: Gelukkig de armen, want van u is het koninkrijk van God.
Beati qui nunc esuritis, quia saturabimini. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis.
Gelukkig die nu hongeren, want u zult verzadigd worden. Gelukkig die nu wenen, want u zult lachen.
Beati eritis cum vos oderint homines, et cum separaverint vos, et exprobraverint, et ejicerint nomen vestrum tamquam malum propter Filium hominis.
Gelukkig zult u zijn wanneer de mensen u haten, en wanneer zij u afzonderen en u beschimpen en uw naam als kwaad verwerpen om de Mensenzoon.
Gaudete in illa die, et exsultate : ecce enim merces vestra multa est in cælo : secundum hæc enim faciebant prophetis patres eorum.
Verheug u op die dag en spring op van vreugde, want zie, uw loon is groot in de hemel; want zo deden hun vaders aan de profeten.
Verumtamen væ vobis divitibus, quia habetis consolationem vestram.
Maar wee u, rijken, want u hebt uw troost.
Væ vobis, qui saturati estis : quia esurietis. Væ vobis, qui ridetis nunc : quia lugebitis et flebitis.
Wee u, die verzadigd bent, want u zult hongeren. Wee u, die nu lacht, want u zult treuren en wenen.
Væ cum benedixerint vobis homines : secundum hæc enim faciebant pseudoprophetis patres eorum.
Wee, wanneer alle mensen u prijzen; want zo deden hun vaders aan de valse profeten.
Sed vobis dico, qui auditis : diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos.
Maar Ik zeg u, die luistert: heb uw vijanden lief, doe goed aan hen die u haten.
Benedicite maledicentibus vobis, et orate pro calumniantibus vos.
Zegen hen die u vervloeken, en bid voor hen die u belasteren.
Et qui te percutit in maxillam, præbe et alteram. Et ab eo qui aufert tibi vestimentum, etiam tunicam noli prohibere.
En wie u op de kaak slaat, bied ook de andere aan. En aan hem die u het bovenkleed ontneemt, belet ook het onderkleed niet.
Omni autem petenti te, tribue : et qui aufert quæ tua sunt, ne repetas.
Maar aan iedereen die u vraagt, geef, en van hem die neemt wat van u is, eis het niet terug.
Et prout vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis similiter.
En zoals u wilt dat de mensen u doen, doet u hun ook zo.
Et si diligitis eos qui vos diligunt, quæ vobis est gratia ? nam et peccatores diligentes se diligunt.
En als u hen liefhebt die u liefhebben, welke genade is dat voor u? Want ook de zondaars hebben hen lief die hen liefhebben.
Et si benefeceritis his qui vobis benefaciunt, quæ vobis est gratia ? siquidem et peccatores hoc faciunt.
En als u goed doet aan hen die u goed doen, welke genade is dat voor u? Want ook de zondaars doen dat.
Et si mutuum dederitis his a quibus speratis recipere, quæ gratia est vobis ? nam et peccatores peccatoribus fœnerantur, ut recipiant æqualia.
En als u uitleent aan hen van wie u hoopt terug te ontvangen, welke genade is dat voor u? Want ook de zondaars lenen aan zondaars, om het gelijke terug te ontvangen.
Verumtamen diligite inimicos vestros : benefacite, et mutuum date, nihil inde sperantes : et erit merces vestra multa, et eritis filii Altissimi, quia ipse benignus est super ingratos et malos.
Maar heb uw vijanden lief, doe goed en leen uit, zonder iets terug te hopen; en uw loon zal groot zijn, en u zult kinderen van de Allerhoogste zijn, want Hij is goedertieren over de ondankbaren en de bozen.
Estote ergo misericordes sicut et Pater vester misericors est.
Wees dan barmhartig, zoals ook uw Vader barmhartig is.
Nolite judicare, et non judicabimini : nolite condemnare, et non condemnabimini. Dimittite, et dimittemini.
Oordeel niet, en u zult niet geoordeeld worden; veroordeel niet, en u zult niet veroordeeld worden. Vergeef, en u zal vergeven worden.
Date, et dabitur vobis : mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Eadem quippe mensura, qua mensi fueritis, remetietur vobis.
Geef, en u zal gegeven worden: een goede, samengedrukte, geschudde en overlopende maat zal men in uw schoot geven. Want met dezelfde maat waarmee u gemeten hebt, zal u worden teruggemeten.
Dicebat autem illis et similitudinem : Numquid potest cæcus cæcum ducere ? nonne ambo in foveam cadunt ?
En Hij zei hun ook een gelijkenis: Kan een blinde een blinde leiden? Vallen zij niet beiden in de kuil?
Non est discipulus super magistrum : perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus.
Een leerling is niet boven zijn meester; maar iedereen zal volmaakt zijn, als hij is zoals zijn meester.
Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem, quæ in oculo tuo est, non consideras ?
Maar waarom ziet u de splinter in het oog van uw broeder, maar de balk die in uw eigen oog is, overweegt u niet?
aut quomodo potes dicere fratri tuo : Frater, sine ejiciam festucam de oculo tuo : ipse in oculo tuo trabem non videns ? Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo : et tunc perspicies ut educas festucam de oculo fratris tui.
Of hoe kunt u tot uw broeder zeggen: Broeder, laat mij de splinter uit uw oog trekken, terwijl u zelf de balk in uw oog niet ziet? Huichelaar, trek eerst de balk uit uw oog, en dan zult u scherp zien om de splinter uit het oog van uw broeder te halen.
Non est enim arbor bona, quæ facit fructus malos : neque arbor mala, faciens fructum bonum.
Want er is geen goede boom die slechte vruchten voortbrengt, noch een slechte boom die goede vrucht voortbrengt.
Unaquæque enim arbor de fructu suo cognoscitur. Neque enim de spinis colligunt ficus : neque de rubo vindemiant uvam.
Want elke boom wordt aan zijn eigen vrucht gekend. Want van doornen plukt men geen vijgen, noch leest men van een braamstruik een druif.
Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum : et malus homo de malo thesauro profert malum. Ex abundantia enim cordis os loquitur.
Een goed mens brengt uit de goede schat van zijn hart het goede voort, en een slecht mens brengt uit de slechte schat het kwade voort. Want uit de overvloed van het hart spreekt de mond.
Quid autem vocatis me Domine, Domine : et non facitis quæ dico ?
Maar waarom noemt u Mij: Heer, Heer, en doet u niet wat Ik zeg?
Omnis qui venit ad me, et audit sermones meos, et facit eos, ostendam vobis cui similis sit :
Iedereen die tot Mij komt en mijn woorden hoort en ze doet, Ik zal u tonen aan wie hij gelijk is:
similis est homini ædificanti domum, qui fodit in altum, et posuit fundamentum super petram : inundatione autem facta, illisum est flumen domui illi, et non potuit eam movere : fundata enim erat super petram.
hij is gelijk aan een mens die een huis bouwt, die diep groef en het fundament op de rots legde; maar toen er een overstroming kwam, stortte de rivier zich tegen dat huis, en kon het niet bewegen, want het was op de rots gegrondvest.
Qui autem audit, et non facit, similis est homini ædificanti domum suam super terram sine fundamento : in quam illisus est fluvius, et continuo cecidit : et facta est ruina domus illius magna.
Maar wie hoort en niet doet, is gelijk aan een mens die zijn huis op de aarde bouwde zonder fundament; tegen hem stortte de rivier zich, en onmiddellijk viel het, en de instorting van dat huis was groot.